Segment

Stýring fjárhagsáhættu

Áhættustýring hefur eftirlit með að greina og stýra fjárhagslegri áhættu Landsvirkjunar í þeim tilgangi að draga úr sveiflum í rekstri. Fjárhagsleg áhætta félagsins greinist í markaðsáhættu, lausafjáráhættu og mótaðilaáhættu, en markaðsáhætta félagsins er einkum þrenns konar; álverðsáhætta, vaxtaáhætta og gjaldmiðlaáhætta.

Álverðsáhætta

Áhætta félagsins vegna breytinga á álverði er umtalsverð þar sem um 40% tekna af raforkusölu eru bundin álverði. Félagið hefur því gert afleiðusamninga til að treysta tekjugrundvöll sinn og draga úr sveiflum. Settar hafa verið inn varnir fyrir um 50% af áætluðu sjóðstreymi ársins 2014 og um 25% fyrir árið 2015.

Verulega hefur dregið úr áhættu vegna álverðstengingar en frá árinu 2009 hefur hlutfall tekna af raforkusölu með tengingu við álverð lækkað úr 66% í 40%.

Vaxtaáhætta

Landsvirkjun býr við vaxtaáhættu vegna vaxtaberandi eigna og skulda. Skuldir félagsins bera bæði fasta og breytilega vexti og eru vaxtaafleiður nýttar til stýringar á vaxtaáhættu.  Vaxtaberandi fjárskuldir eru mun hærri en vaxtaberandi fjáreignir og er áhætta félagsins því falin í mögulegri hækkun vaxta og auknum fjármagnskostnaði. Í árslok 2013 var hlutfall skulda með breytilega vexti um 59% samanborið við 64% í árslok 2012.

Á undanförnum árum hefur verið dregið verulega úr áhættu af hækkun vaxta en hlutfall fastra vaxta hefur hækkað úr 16% í 41% á árunum 2009 til 2013.

Segment
Tekjur af raforkusölu

Vextir

Segment

Gjaldmiðlaáhætta

Gjaldmiðlaáhætta er sú áhætta að fé tapist vegna óhagstæðra breytinga á gengi gjaldmiðla. Gjaldmiðlaáhætta Landsvirkjunar hlýst af greiðsluflæði, eignum og skuldum sem og af öllum almennum viðskiptum í öðrum myntum en starfrækslumynt. Starfrækslumynt félagsins er Bandaríkjadalur og myndast því gjaldmiðlaáhætta af sjóðstreymi og opinni stöðu efnahagsreiknings í öðrum myntum en Bandaríkjadal.

Það er stefna Landsvirkjunar að draga úr gjaldmiðlaáhættu með því að auka vægi Bandaríkjadals í lánasafni félagsins. Unnið hefur verið markvisst að því að draga úr gjaldmiðlaáhættu og í þeim tilgangi hefur Landsvirkjun undanfarin tvö ár gert samninga um skilmálabreytingar lána úr evrum yfir í Bandaríkjadal að fjárhæð 190 milljónir evra. Frá árinu 2009 hefur hlutfall Bandaríkjadals í lánasafni hækkað úr 30% í 54%.

Segment
Vaxtaberandi skuldir eftir myntum

Segment

Tekjur félagsins eru að mestum hluta í Bandaríkjadal.  Aðrar tekjur eru í íslenskum og norskum krónum en gjaldmiðlaáhætta vegna þessara mynta er takmörkuð þar sem nettun er í sjóðstreymi íslenskra króna og tekjur í norskum krónum eru hlutfallslega litlar. Greiðsluáhætta vegna afborgana og vaxta í evrum næstu árin hefur verið takmörkuð með afleiðusamningum.

Lausafjáráhætta

Lausafjáráhætta felur í sér hættu á tapi ef félagið getur ekki staðið við skuldbindingar sínar á gjalddaga. Félagið lágmarkar lausafjáráhættu með virkri stýringu lausafjár sem felur í sér að nægt laust fé er til staðar á hverjum tíma til að standa undir skuldbindingum félagsins.  Til að tryggja sem best jafnvægi á milli skuldbindinga og væntra tekna er lögð áhersla á rúma lausafjárstöðu félagsins í formi handbærs fjár og aðgengis að samningsbundnum veltilánum. 

Til að tryggja aðgengi að fjármagni og viðhalda sveigjanleika í fjármögnun hefur Landsvirkjun nýtt mismunandi tegundir lána. Undanfarin ár hefur fjármögnun þó að mestu farið fram í gegnum ríkistryggðan EMTN (e. Euro Medium Term Note) rammasamning fyrirtækisins. Í árslok 2013 var staða lána undir EMTN samningnum um 1,82 milljarðar USD en heildarfjárhæð getur að hámarki numið 2,5 milljörðum USD.

Á árinu 2013 undirritaði Landsvirkjun nýjan EMTN (e. Euro Medium Term Note) rammasamning um alþjóðlegar skuldabréfaútgáfur, án ríkisábyrgðar. Heildarfjárhæð rammasamningsins er 1 milljarður Bandaríkjadala. Í árslok var staða lána undir EMTN samningi án ríkisábyrgðar um 30 milljónir USD.

Segment
Endurgreiðsluferill vaxtaberandi skulda

Segment

Dregið er úr endurfjármögnunaráhættu félagsins með jafnri dreifingu afborgana og vaxta og með löngum líftíma útistandandi lána. Veginn meðallíftími skulda er 6,3 ár og hlutfall lána á gjalddaga innan 12 mánaða er 6,5%.

(*) Á árinu 2013 var samið við eiganda skuldabréfs um að fella niður ákvæði sem veitti honum árlegan rétt til þess að innkalla skuldabréfið. Landsvirkjun hafði fram að því skilgreint skuldabréfið sem skammtímalán vegna innköllunarákvæðisins en eftir breytinguna verður það fært á meðal langtímaskulda. Skuldabréfið er að fjárhæð 50 milljónir evra og er lokagjalddagi þess í mars 2020.

Í lok desember 2013 nam handbært fé félagsins um 288 milljónum USD en ef tekið er tillit til óádreginna veltilána (200 milljónir USD og 10.500 milljónir ISK) og óádreginna langtímalána að fjárhæð 10,7 milljónir USD þá hefur félagið aðgang að alls um 590 milljónum USD. Að teknu tilliti til sjóðstreymis frá rekstri telur fyrirtækið aðgengi að lausafé tryggt til ársloka 2015.

Mótaðilaáhætta

Mótaðilaáhætta felur í sér hættu á að gagnaðili samnings uppfylli ekki ákvæði hans. Mótaðilaáhætta Landsvirkjunar verður fyrst og fremst til vegna raforkusamninga til iðnaðar og afleiðusamninga fyrirtækisins sem eru gerðir í áhættuvarnarskyni. Þrátt fyrir að um verulegar fjárhæðir geti verið að ræða er áhættan takmörkuð með kröfum fyrirtækisins um gæði mótaðila. Landsvirkjun hefur sett sér sem viðmið varðandi afleiðuviðskipti að ekki eru gerðir samningar við fjármálastofnanir sem hafa lægri lánshæfiseinkunn en A- frá Standard og Poor’s eða sambærilega lánshæfiseinkunn frá öðrum viðurkenndum matsfyrirtækjum. Áður en gerðir eru samningar um sölu á raforku er farið ítarlega yfir fjárhagsstöðu viðkomandi fyrirtækja og móðurfélaga þeirra ef við á.

Section
Segment

Fylgiskjöl

Hér má sækja ársreikning Landsvirkjunar 2013 á rafrænu formi. Skjölin innhalda annars vegar ársreikninginn í heild sinni í Acrobat (pdf) skjali og hins vegar helstu stærðir í Excel (xls) skjali.